Dla dzieci i młodzieży internet jest miejscem, gdzie nawiązują nowe znajomości. Komunikatory, media społecznościowe oraz gry online stały się częścią ich życia. Większość tych kontaktów jest bezpieczna, jednak problem występuje, gdy po drugiej stronie znajduje się dorosły, który wykorzystuje zaufanie dziecka. Takie relacje mogą na początku wydawać się zwyczajne.
Wiele zaginięć dzieci nie zaczyna się od nagłego zdarzenia, ale ma swoje źródło w Internecie. Pierwszy kontakt z nieznajomym może mieć miejsce przypadkowo, na przykład podczas gry, w komentarzu w mediach społecznościowych lub w grupie tematycznej. Rozmowy zazwyczaj dotyczą codziennych spraw, takich jak szkoła czy zainteresowania, co sprawia, że dziecko czuje, iż rozmawia z kimś, kto je rozumie. Z czasem kontakt staje się coraz bardziej osobisty, a rozmówca buduje relację opartą na zaufaniu, co może wprowadzać dziecko w błąd co do jego prawdziwej tożsamości.
Jednym z kluczowych sygnałów wskazujących na niebezpieczną relację jest prośba o dochowanie tajemnicy. Takie zachowanie często oznacza, że relacja przestaje być bezpieczna. Wspólny sekret może dotyczyć samej znajomości, treści rozmów czy przesyłanych zdjęć. Dla dziecka taka prośba może wydawać się dowodem bliskości, podczas gdy dla dorosłego to znak ostrzegawczy, który ma na celu odseparowanie dziecka od rodziców.
Dzieci, nawet nastolatki, mogą nie dostrzegać zagrożenia. Często kierują się emocjami oraz potrzebą akceptacji. Obawiają się reakcji dorosłych, co prowadzi do ukrywania niepokojących sytuacji. Takie manipulacje mogą sprawić, że granica między zwykłą znajomością a niebezpieczną relacją staje się trudna do rozpoznania.
Grooming to proces, w którym dorosły nawiązuje kontakt z dzieckiem, aby je wykorzystać w sposób emocjonalny lub seksualny. To działanie rozłożone w czasie, które opiera się na manipulacji i zdobywaniu zaufania. Kluczowe jest, aby dziecko wiedziało, że zawsze może porozmawiać z dorosłym o swoich niepokojach, nawet jeśli wcześniej coś ukrywało.
Nie chodzi jedynie o kontrolowanie aktywności online, lecz o prowadzenie otwartych rozmów z dzieckiem na temat zagrożeń w Internecie. Ważne jest, aby dziecko rozumiało, że nie każda osoba poznana w sieci jest tym, za kogo się podaje, a znajomości online nie powinny być tajemnicą przed rodzicami.
Reakcja na niepokojące sygnały powinna nastąpić jak najszybciej. Jeśli zauważysz zmiany w zachowaniu dziecka, zachowaj spokój i porozmawiaj z nim o sytuacji. Agresywne działania, takie jak odbieranie telefonu, mogą zniechęcić dziecko do rozmowy.
W przypadku podejrzenia, że dziecko może być zagrożone groomingiem, należy skontaktować się z Policją.
Kampania społeczna #zaginioneNIEzapomniane, realizowana przez Policję oraz Fundację ITAKA, ma na celu przypomnienie historii zaginionych dzieci i wskazanie na zagrożenia, które mogą wystąpić w Internecie. W tym roku szczególnie zwracamy uwagę na ryzyka związane z aktywnością dzieci w sieci.
25 maja, w Międzynarodowy Dzień Dziecka Zaginionego, będziemy solidaryzować się z rodzinami zaginionych dzieci.